بیماری شانکر سيتو سپورایی گردو

بیماری شانکر سيتو سپورایی گردو از سالها پیش به طور پراکنده در ایران شیوع داشته است.

در خلال سالهای ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۸ مطالعات جامعی به وسیله اشکان در باره گونه های

شبه جنس cytospora روی درختان میوه از جمله گرد و به عمل آمد که نتایج آن در قالب

رساله دکترا به دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران تقدیم شد و خلاصه آن بعداً منتشر گردید

در حال حاضر این بیماری در بیشتر درختهای گردو مخصوصاً آنهایی که در نقاط مرتفع

کوهستانی قرار دارند شیوع دارد. و معمولاً باعث خشک شدن تعدادی از شاخه های

درختان بیمار می شود. گاهی درختان ۵ تا ۶ ساله بیمار به طور کامل می خشکند.

نشانه های بیماری شانکر سیتوسپورایی گردو

سر شاخه های درختهای مبتلا بر اثر  بیماری می خشکند و در سطح آنها برجستگیهای

مخروطی به اندازه ته سنجاق و کوچک تر به

وجود می آیند و رنگ پوست آنها تیره می شود.

پوست شاخه های چند ساله گردو به قطر ۱۰ تا ۱۲ سانتی متر) نیز بر اثر ابتلا  به این

بیماری به رنگ قهوه ای تیره در آمده، شاخه ها

می خشکند. در سطح پوست چنین شاخه ها

معمولاً برجستگیهای استرومایی قارچ  بدیدار نمی گردند و ترشحاتی پراکنده به شکل

قطره و به رنگ زرد طلایی  شفاف متمایل به

هره ای دیده می شود. این قطرات به صورت مایع

غلیظ در مواقع بارندگی و رطوبت زیاد هوا از دهانه پیکندهای زیر پوستی قارچ خارج می شوند

و در مجاورت هوا سفت می گردند قطرات

مذکور که در آب انحلال پذیرند حاوی

چند میلیون پیکنیدیوسپور قارچ هستند.

عامل بیماری گردو

مطالعات انجام شده روی نمونه های گردو  در آذربایجان شرقی نشان می دهند که

دو گونه قارچ می تواند عامل شانکر سیتوسپورایی گردو باشند. این قارچها عبارتند از

: ayearspons  agleandicola C.justandina شکل جنسی عامل بیماری که Valsa iranica Ashkan &

Hedjaroude نامگذاری شده است در طبیعت به ندرت تشکیل می شود.

چرخه بیماری  شانکر سیتوسپورایی گردو

قارچ عامل بیماری به شکل پیکنید یوسپورها و به ندرت آسکو سپورها درون پیکنید

و پریس مستقر در استروماهای تشکیل شده در زیر پوست شاخه های مبتلا زمستان

گذرانی می کند. در خلال پاییز و حتی زمستان هر وقت باران ببارد و دما مناسب باشد،

پیکنید یوسپورهای قارچ به شکل قطره

و به ندرت فتیله از روزنه استر و ماهای پیکنید دار

خارج و همراه با قطرات ريز باران و باد به قسمتهای مختلف درخت منتقل میشوند. پیکنید

یوسپورها جوانه زده ایجاد عفونت میکنند عفونت در قارچهای شبه جنس سیتوسپورا

معمولاً از راه زخمهای ایجاد شده بر اثر

هرس، شکستگی شاخه ها آفتاب زدگی نیش

حشرات و یا ترکهای ریز ایجاد شده بر اثر سرما و گرما روی میدهد. پس از وقوع عفونت

قارچ به سرعت لایه کامپیوم و پوست داخلی را اشغال کرده آنها را خشک میکند قارچ

بیماری پس از استقرار و توسعه در پوست،

اندامهای تولید مثل غیر جنسی به تعداد زیاد

و به ندرت استرو ماهای پریتس دار تولید می کند. خنکی و رطوبت هوا  بارندگی و راههای

نفوذ از عوامل مساعد برای پیدایش و شدت بیماری هستند

مبارزه با بیماری شانکر گردو

هر عاملی که باعث تقویت درخت شود از جمله خاک عمیق کود، آب کافی و جلوگیری

از زخمی و شکسته شدن شاخه ها و صدمه حشرات پوستخوار احتمال ایجاد عفونت و

در نتیجه خسارت بیماری را کاهش میدهد شاخه های خشکیده و مریض باید ۱۰ تا ۱۲

سانتی متر پایین تر از بافتهای به ظاهر آلوده

بریده و سوزانیده شوند. شاخه های مریض

و خشکیده كانون ماية فارج بوده چنانچه در باغ نگهداری شوند باعث توسعه  و شدت

بیماری می شوند. در سراسر سال بازدید درختها تشخیص شاخه های آلوده، حذف و

سالم سازی آنها ضرورت دارد. . در پاییز بعد

از ریزش برگها باید تمام شاخه های مریض

و خشکیده را هرس و بالا فاصله بعد از هرس درختها را با مایع مخلوط بردوی ۱٫۲ درصد

سمپاشی کرد در صورت امکان توصیه می شود محل قطع شاخه های هرس شده با

خمیر والزا (Valsa wax) که محتوی ۳

درصد تیوفنات متیل است پانسمان گردد