وبلاگ
استفاده از کود حیوانی در مزرعه گوجهفرنگی
استفاده از کود حیوانی در مزرعه گوجهفرنگی
استفاده از کود حیوانی در مزرعه گوجهفرنگی، کود دامی پوسیده، کمپوست گاوی، مزایا و معایب کود دامی، جایگزین کود شیمیایی کود حیوانی چیست و
چه نقشی در تغذیه گوجه دارد؟ کود حیوانی (دامی) شامل فضولات گاو، گوسفند، اسب و طیور است که از دیرباز به عنوان یک کود آلی و طبیعی در
کشاورزی استفاده میشود. گوجهفرنگی به عنوان گیاهی با دوره رشد نسبتاً بلند و نیاز تغذیهای متوسط تا بالا، به شدت از مواد آلی موجود در این کودها
بهره میبرد. برخلاف کودهای شیمیایی که فقط عناصر ماکرو را تأمین میکنند، کود حیوانی علاوه بر نیتروژن، فسفر و پتاسیم، ریز مغذیهایی مانند آهن،
روی، منگنز و مس و همچنین ماده آلی و هوموس را به خاک اضافه میکند.
انواع کود حیوانی مناسب گوجهفرنگی
۱. کود گاوی
با نیتروژن متوسط و بافت سرد، ایمنترین گزینه برای گوجهفرنگی است. امکان مصرف آن به صورت نیمه پوسیده نیز وجود دارد. حاوی باکتریهای مفید و
قارچهای تجزیهکننده سلولز است و برای خاکهای سنگین و رسی بسیار مناسب میباشد.
۲. کود گوسفندی
گرمتر و غنیتر از کود گاوی (حدود دو برابر نیتروژن بیشتر) است. برای خاکهای سبک و شنی که مواد آلی را سریع از دست میدهند، گزینه ایدهآلی
محسوب میشود. حتماً باید کاملاً پوسیده شود، در غیر این صورت ریشه گوجه را میسوزاند.
۳. کود اسبی
سبک، گرم و با تجزیه سریع است. هوادهی خاک را بهبود میبخشد و برای تهیه بستر کشت در خزانه و گلدان مناسب میباشد. محتوای بذر علفهرز در
آن بالاست، بنابراین کمپوست طولانیمدت ضروری دارد.
فواید کلیدی کود های حیوانی برای زمین گوجه
مصرف اصولی این کود مزایای متعددی به همراه دارد:
· بهبود ساختمان فیزیکی خاک: مواد آلی باعث ایجاد خاکدانههای پایدار شده و از تراکم و سلهبستن جلوگیری میکند.
· افزایش ظرفیت نگهداری آب و عناصر: هوموس حاصل از تجزیه کود، رطوبت و کود را در ریشه نگه داشته و نیاز به آبیاری مکرر را کاهش میدهد.
· تأمین تدریجی و طولانیمدت عناصر: برخلاف کود شیمیایی، مواد مغذی طی چندین ماه به آرامی آزاد میشوند و خطر شوک یا کمبود ناگهانی وجود ندارد.
· افزایش فعالیت بیولوژیک خاک: باعث رشد کرمهای خاکی و میکروارگانیسمهای مفید میشود که مواد آلی را به عناصر قابل جذب برای گوجه تبدیل میکنند.
· کاهش فشردگی خاک: ریشه گوجهفرنگی در خاکهای سست و با زهکشی خوب، عمق بیشتری میگیرد و بوته مقاومتر میشود.
معایب و خطرات مصرف کود نپوسیده
بزرگترین و رایجترین اشتباه، استفاده از کود حیوانی تازه و نپوسیده است که خسارتهای جدی به بار میآورد:
۱. سوختگی ریشه و بوتهمیری
کود تازه به دلیل تخمیر و تولید آمونیاک و گرمای شدید، ریشههای ظریف گوجه را میسوزاند و باعث پژمردگی و مرگ ناگهانی بوتهها میشود.
۲. شیوع بیماریهای قارچی
کود تانه حاوی تخم قارچهای بیماریزای خاکزیست مانند فوزاریوم و ورتیسیلیوم است که عامل پژمردگی آوندی گوجه به شمار میروند. این بیماریها درمان قطعی ندارند و تا سالها خاک را آلوده نگه میدارند.
۳. رشد علفهای هرز
بذر علفهای هرز موجود در کود، پس از آبیاری جوانه زده و با گوجه رقابت شدید بر سر نور و مواد غذایی پیدا میکنند.
۴. تجمع نیترات و شوری
مصرف بیرویه کود حیوانی تازه، باعث افزایش شوری خاک و تجمع نیترات در میوه گوجه میشود که برای سلامتی مضر است.
روش صحیح مصرف کود حیوانی برای گوجه
تنها راه ایمن و مؤثر، کمپوست کردن کود به مدت ۴ تا ۶ ماه و یا استفاده از کود کاملاً پوسیده است. مراحل:
۱. کود تازه را در تودهای با رطوبت ۵۰-۶۰ درصد انباشته کنید.
۲. هر دو هفته یکبار زیر و رو کنید تا تهویه انجام شود.
۳. کود پوسیده شده بوی خاکی دارد و خنک شده است.
زمان و مقدار مصرف در مزرعه گوجه
· پاییز یا زمستان قبل از کاشت (کود پایه): ۳۰-۴۰ تن در هکتار کود پوسیده (۳ تا ۴ کیلوگرم در مترمربع) را با خاک لایه سطحی (۲۰-۳۰ سانتی) مخلوط
کنید.
· بهار (تکمیل خاک): دو هفته قبل از نشاءکاری، ۱۰-۱۵ تن در هکتار (۱-۱.۵ کیلوگرم در مترمربع) به صورت سطحی با کودآبیاری مخلوط شود.
· در طول رشد: از مصرف کود حیوانی به صورت سرک خودداری کنید و تنها از کود مایع کمپوست شده یا عصاره ورمی کمپوست استفاده کنید.
جمعبندی
کود حیوانی یک منبع ارزشمند آلی برای تغذیه گوجهفرنگی است، اما رمز موفقیت در استفاده از آن، پوسیدگی کامل میباشد. با کمپوست ۴-۶ ماهه و
مصرف ۳۰-۴۰ تن در هکتار در پاییز، علاوه بر افزایش عملکرد و کیفیت میوه، سلامت خاک و محصول خود را تضمین خواهید کرد. هرگز از کود تازه و نپوسیده
استفاده نکنید.